ทันตสาธารณสุขไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง หนุนยาสีฟันฟลูออไรด์เข้มข้นสูง 5,000ppm ภายใต้ การดูแลของทันตแพทย์ เพื่อป้องกันฟันผุในผู้สูงอายุและผู้มีความพิการที่แปรงฟันได้ยาก

ทันตแพทย์ และบุคลากรทันตสาธารณสุขทั่วประเทศทั่วประเทศ ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง กรมอนามัย และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ส่งเสริมให้ประชาชนดูแลสุขภาพช่องปาก เลือกใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์เข้มข้น 5,000 ppm โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยงฟันผุ อาทิ  สูงอายุและผู้มีความพิการที่แปรงฟันได้ยาก 

แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย เปิดเผยว่า จากข้อมูลผลการสำรวจสุขภาวะช่องปากแห่งชาติครั้งที่ 9 พ.ศ. 2566 พบว่าประชาชนไทยกว่าครึ่งประสบปัญหาฟันผุทุกกลุ่มอายุ โดยมีความชุกร้อยละ 49.7 ในเด็กอายุ 12 ปี เพิ่มเป็นร้อยละ 61.2 ในวัยรุ่น 15 ปี  และร้อยละ 80.9 ในกลุ่มวัยทำงาน ผู้สูงอายุมีรากฟันผุร้อยละ 29.1 และเพิ่มเป็นร้อยละ 82.4 ในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง การไม่ได้รับการรักษาอาจนำไปสู่การสูญเสียฟันก่อนวัยอันควร นอกจากนี้ ผู้ป่วยมะเร็งช่องปากที่ได้รับการฉายรังสีจะมีภาวะน้ำลายลดลง ส่งผลให้เกิดฟันผุสูงถึงร้อยละ 74 ภายหลังการฉายรังสีเป็นระยะเวลา 7 ปี สะท้อนให้เห็นว่าการใช้

ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ในระดับทั่วไป 1,000–1,500 ส่วนในล้านส่วน (ppm) ที่มีจำหน่ายในท้องตลาด 

อาจไม่เพียงพอในการป้องกันฟันผุในกลุ่มประชาชนที่มีความเสี่ยงสูง จำเป็นต้องมีทางเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูงขึ้น

รองศาสตราจารย์ ทันตแพทย์ ดร. พรพจน์ เฟื่องธารทิพย์ ประธานอนุกรรมการฝึกอบรม ราชวิทยาลัยทันตแพทย์แห่งประเทศไทย สาขาทันตกรรมผู้สูงอายุและผู้มีความต้องการพิเศษ เปิดเผยว่า ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุสูง ผลวิจัยจากต่างประเทศ พบว่ายาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ความเข้มข้น 5,000 ppm สามารถลดการเกิดฟันผุในฟันแท้ได้ร้อยละ 40–42 เมื่อเทียบกับยาสีฟันฟลูออไรด์ 1,450 ppm อีกทั้งยังช่วยชะลอการลุกลามของฟันผุ รวมถึงฟันผุบริเวณรากฟัน ซึ่งที่ผ่านมา การใช้ฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูงมักจำกัดอยู่ในการดูแลโดยทันตแพทย์เท่านั้น ดังนั้น การมียาสีฟันฟลูออไรด์ 5,000 ppm จึงช่วยเพิ่มโอกาสให้กลุ่มที่มีความเสี่ยงฟันผุสูงสามารถเข้าถึงการป้องกันฟันผุได้ง่ายขึ้นและต่อเนื่องสม่ำเสมอ อย่างไรก็ตาม ต้องย้ำเตือนให้ใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ 5,000 ppm ภายใต้คำแนะนำของทันตแพทย์อย่างใกล้ชิดเท่านั้น เพื่อป้องกันผลกระทบอื่นจากการได้รับปริมาณฟลูออไรด์ที่สูงเกิน

ด้าน ดร.เภสัชกรหญิง ธารกมล จันทร์ประภาพ ผู้เชี่ยวชาญด้านมาตรฐานยา สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กล่าวว่า คณะกรรมการยาได้เปิดรับฟังความคิดเห็นและพิจารณาบรรจุยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ความเข้มข้น 5,000 ppm เป็นยาอันตราย เพื่อให้สามารถจำหน่ายในร้านขายยาที่มีเภสัชกรประจำ หรือในสถานพยาบาล ภายใต้การกำกับดูแลของทันตแพทย์หรือเภสัชกร โดยยาสีฟันดังกล่าวมีสารสำคัญคือโซเดียมฟลูออไรด์ ความเข้มข้นร้อยละ 1.1 โดยน้ำหนัก ให้ปริมาณฟลูออไรด์ไอออน 5 มิลลิกรัมต่อยาสีฟัน

1 กรัม หรือ 5,000 ppm มีทั้งรูปแบบครีมและเจล ขณะนี้อยู่ระหว่างการดำเนินการออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาอันตราย แม้ปัจจุบันประเทศไทยยังไม่มีการนำเข้าหรือจำหน่ายยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ 5,000 ppm อย่างเป็นทางการ แต่การกำหนดแนวทางดังกล่าวถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการสามารถผลิตหรือนำเข้าได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย โดยกลุ่มเป้าหมายที่แนะนำคือประชาชนที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุสูง อายุ 12 ปีขึ้นไป ทั้งนี้ สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย จะร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจัดทำแนวทางการใช้ และทำงานร่วมกับ อย. ในการชี้แจงผู้ประกอบการที่สนใจ เพื่อให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีทางเลือกผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพช่องปากที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยในอนาคต