โครงการสัมมนาผู้บริหารสถานศึกษา (School Leaders Exchange)หัวข้อ “อยากอ่าน อ่านออก อ่านแตก พลิกโฉมประเทศไทยสู่ความก้าวหน้า แนวทางการจัด Reading Education ให้ประสบความสำเร็จในโรงเรียน ด้วยกรณีศึกษาจาก PISA และผู้บริหารโรงเรียนหลักสูตรเยอรมัน แคนาดา อังกฤษ IB”
1. หลักการและเหตุผล
ผลการประเมินสมรรถนะนักเรียนตามโครงการ PISA (Programme for International Student Assessment) สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่า สมรรถนะการอ่านรู้เรื่อง (Reading Literacy) เป็นรากฐานสำคัญของการเรียนรู้ในทุกสาขาวิชา ไม่ว่าจะเป็นวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ หรือการคิดเชิงเหตุผล (Reasoning Skills) หากผู้เรียนขาดความสามารถในการอ่าน วิเคราะห์ และเชื่อมโยงข้อมูลอย่างมีความหมาย (Meaningful Comprehension) การพัฒนาการเรียนรู้ในระดับที่สูงขึ้นย่อมเป็นไปได้อย่างจำกัดและส่งผลต่อศักยภาพในการพัฒนาประเทศในระยะยาว
การพัฒนาสมรรถนะการอ่านไม่สามารถดำเนินการในระยะสั้นหรือเริ่มต้นเฉพาะในช่วงวัยมัธยมศึกษาเท่านั้น หากแต่ต้องเป็น กระบวนการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (Continuum of Reading Development) ตั้งแต่ระดับปฐมวัย ประถมศึกษา จนถึงมัธยมศึกษา ผ่านการจัดการเรียนรู้ที่มีระบบ (Systematic Approach) และมีเป้าหมายชัดเจน ตั้งแต่การสร้างแรงจูงใจและทัศนคติที่ดีต่อการอ่าน (Reading Engagement) การอ่านออกเขียนได้ (Literacy Acquisition) การอ่านเพื่อความเข้าใจเชิงลึก (Deep Reading) ไปจนถึงการนำการอ่านไปใช้เชื่อมโยงองค์ความรู้กับโลกและชีวิตจริง (Real-world Application)
โครงการสัมมนาผู้บริหารสถานศึกษา (School Leaders Exchange) จึงมุ่งเน้นบทบาทของ ผู้บริหารสถานศึกษาในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลง (Change Leader) ซึ่งมีหน้าที่สำคัญในการกำหนดทิศทางเชิงนโยบาย (Policy Direction) ออกแบบระบบสนับสนุน (Enabling System) และสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ด้านการอ่านในระดับสถานศึกษาอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่เพียงการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านเป็นครั้งคราว แต่เป็นการบูรณาการการอ่านให้เป็นฐานของการเรียนรู้ในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ (Reading Across the Curriculum) โดยแนวคิดดังกล่าวมองว่าการพัฒนาการอ่านไม่ควรถูกจำกัดอยู่เฉพาะครูภาษาไทยหรือครูบรรณารักษ์เท่านั้น หากแต่ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของครูทุกกลุ่มสาระ (Whole-school Approach) ภายใต้การขับเคลื่อนเชิงนโยบายและการสนับสนุนอย่างเป็นรูปธรรมจากผู้บริหารสถานศึกษา เพื่อให้การพัฒนาสมรรถนะการอ่านเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เป็นระบบ และยั่งยืนในระยะยาว
การสัมมนาครั้งนี้จึงรวบรวมกรอบคิดเชิงนโยบายจากผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมิน PISA ควบคู่กับกรณีศึกษาจริง (Case Studies) จากสถานศึกษาที่ดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพในหลักสูตร สหราชอาณาจักร (UK), แคนาดา (Canada) International Baccalaureate (IB) และเยอรมนี เพื่อสนับสนุนให้ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถนำแนวคิดและแนวปฏิบัติไปประยุกต์ใช้ในบริบทของโรงเรียนไทยได้อย่างเหมาะสม อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพผู้เรียนและระบบการศึกษาโดยรวมในระยะยาว
2. วัตถุประสงค์ของโครงการ
เพื่อเปิดมุมมองและสร้างความตระหนักแก่ผู้บริหารสถานศึกษาถึงพลังของ Reading Literacy ในฐานะรากฐานสำคัญของการเรียนรู้ คุณภาพผู้เรียน และผลลัพธ์ PISA Outcomes ในระยะยาว
เพื่อเสริมสร้างความมั่นใจและแรงบันดาลใจให้ผู้บริหารสถานศึกษา ก้าวสู่บทบาทของ ผู้นำการเปลี่ยนแปลงด้าน Reading Education (Reading Education Leadership) ที่สามารถกำหนดทิศทางและขับเคลื่อนการพัฒนาการอ่านในโรงเรียนของตนได้อย่างมีความหมาย
เพื่อชวนให้ผู้บริหารมองเห็นศักยภาพของแนวคิด Reading Across the Curriculum ในการสร้างการมีส่วนร่วมของครูทุกกลุ่มสาระและยกระดับการเรียนรู้ของผู้เรียนทั้งระบบ
เพื่อเปิดพื้นที่การเรียนรู้และแลกเปลี่ยน Best Practices จากหลักสูตรและสถานศึกษานานาชาติที่สะท้อนให้เห็นว่า “การอ่าน” สามารถเป็นพลังขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงโรงเรียนได้จริง
เพื่อสนับสนุนให้ผู้บริหารนำแนวคิดและแรงบันดาลใจจากการสัมมนาไปต่อยอดเป็นทิศทางเชิงระบบ การวางแผน และนโยบายด้านการอ่านที่สอดคล้องกับบริบทและอัตลักษณ์ของสถานศึกษาของตน
3. กลุ่มเป้าหมาย
ผู้บริหารสถานศึกษา ได้แก่ ผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการ และผู้รับผิดชอบด้านนโยบายวิชาการ จำนวนประมาณ 100 โรงเรียน
4. รูปแบบและสาระสำคัญของการสัมมนา
การสัมมนาจะจัดขึ้น 2 วัน คือ มีการเปิดประเด็นด้วยกรณีศึกษาจากประเทศเยอรมนีผ่านการสัมมนาออนไลน์ก่อนใน Session 1 ในวันที่ 20 มีนาคม 2569 (อาจมีการเปลี่ยนแปลงวัน) และมีการสัมมนาแบบออนไซต์ใน Session ที่ 2 และ 3 ในวันที่ 28 มีนาคม 2569 โดยงานทั้งหมดจะถูกเผยแพร่ในรูปแบบวีดิทัศน์อีกครั้งใน Social Media
Session 1 : จัดออนไลน์ในวันที่ 19 มีนาคม 2569 (อาจมีการเปลี่ยนแปลงวัน)
หัวข้อ Session 1 : “From Subject Learning to Reading for Life: German Approaches to Literacy and PISA แนวทางการจัดการเรียนรู้ให้เด็กอ่านรู้เรื่องสู่การสอบ PISA สไตล์เยอรมัน”
วิทยากร : Marieke Onnasch ผู้บริหารโรงเรียน Ernst Reuter Schule ผู้ชนะรางวัล German School Prize 2025 (หรือ Christine Funk ผู้บริหารโรงเรียน Galileo Bildungshaus)
ในช่วงนี้วิทยากรจะนำเสนอกรณีศึกษาจากหลักสูตรของประเทศเยอรมนี ผู้ร่วมสัมมนาจะได้เรียนรู้ถึงการบูรณาการเรื่องการอ่านในทุกวิชา แนวทางการสอน “การอ่าน” ให้เด็กอยากอ่าน อ่านออก อ่านแตกที่ได้ผล โดยเฉพาะในยุคสมัยที่มีความแตกต่างระหว่างผู้เรียนสูงมาก และการส่งเสริมการอ่านให้ยุคที่เด็ก ๆ มีสิ่งรุมเร้ามากมาย นี่คือกรณีศึกษาจากโรงเรียนจริงในเยอรมนี
Session 2 และ 3 : จัดออนไซต์ในวันที่ 28 มีนาคม 2569 ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
หัวข้อ Session 2 : “National Policy & PISA Perspectives กรอบนโยบายและภาพรวมระดับประเทศเกี่ยวกับ PISA, Reading Literacy และทิศทางการพัฒนาการศึกษาไทย”
วิทยากร : รองศาสตราจารย์ ดร.วีระชาติ กิเลนทอง ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อการประเมินและออกแบบนโยบาย (Research Institute for Policy Evaluation and Design: RIPED) มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
ในช่วงนี้เราจะได้ทำความเข้าใจว่า PISA มีนัยสำคัญอะไรต่อการพัฒนาประเทศ ทำไมต้องสอบเรื่องการอ่าน PISA วัดสมรรถนะการอ่านและระดับความสามารถด้าน Reading Literacy อย่างไร และทำไมเราต้องคิดเรื่องการเตรียมเด็กเราตั้งแต่ปฐมวัย ไม่ใช่รอตอนอายุ 15
หัวข้อ Session 3 : International Best Practices – Reading Across the Curriculum การนำเสนอแนวปฏิบัติจาก
สถานศึกษานานาชาติ โดยเน้นบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลง (Change Leader) ในการกำหนดนโยบาย สร้างระบบ และวัฒนธรรมการอ่านในระดับโรงเรียน
กรณีศึกษาจากสถานศึกษานานาชาติ
หลักสูตร Canada – British Columbia
วิทยากร : Ms.Hadden Allen Head of School โรงเรียน British Columbia International School Bangkok
ในช่วงนี้เราจะเรียนรู้ถึงแนวทางนำหลักสูตรของรัฐบริติชโคลัมเบีย ประเทศแคนาดา ไปใช้จริงในโรงเรียน ซึ่งให้ความสำคัญกับ Literacy Across the Curriculum อย่างเป็นระบบ โดยกำหนดชัดเจนว่าครูทุกคนมีบทบาทในการพัฒนาทักษะการอ่านและการใช้ภาษา ไม่ใช่เฉพาะครูภาษาเท่านั้น การอ่านถูกนิยามอย่างกว้าง ครอบคลุมทั้งข้อความ ตัวเลข แผนภาพ กราฟ สื่อดิจิทัล และข้อมูลจากโลกจริง โดยเฉพาะการอ่านเชิงสารคดีและการอ่านเพื่อการสืบค้นความรู้
หลักสูตร United Kingdom
วิทยากร : Angela Hilderbrand, Head of Primary Library, Lead Library Teacher โรงเรียน Bangkok Prep International School
ในช่วงนี้เราจะเรียนรู้ถึงแนวทางของระบบการศึกษาของสหราชอาณาจักรที่มีแนวคิดชัดเจนว่า “ครูทุกคนคือครูด้านการรู้หนังสือ” และสร้างวัฒนธรรมการอ่านทั้งโรงเรียน (Whole-school Literacy Culture) วิทยากรจะแสดงให้เห็นว่าครูแต่ละวิชานำเรื่อง “การอ่าน” มาบูรณาการอย่างไร แนวทางการทำงานร่วมกันของครูทุกวิชาและครูบรรณารักษ์ และแนวทางส่งเสริมการอ่านเพื่อความเพลิดเพลินที่ใช้ได้จริงในยุคดิจิทัล
หลักสูตร International Baccalaureate (IB)
วิทยากร : ดร.มนิศรา ศุภกิจ โคลเยส ผู้บริหารจากโรงเรียนนานาชาติ KIS International School
ในช่วงนี้เราจะเรียนรู้ถึงแก่นของหลักสูตร IB ซึ่งมองว่าการอ่านคือเครื่องมือสำคัญของการเรียนรู้เชิงแนวคิดและการ
สืบค้น (Inquiry-based Learning) โดยเน้น Disciplinary Literacy หรือการอ่านแบบเฉพาะทางในแต่ละสาขาวิชา นักเรียนเรียนรู้ที่จะอ่าน คิด และสื่อสารในแบบของนักวิทยาศาสตร์ นักประวัติศาสตร์ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสังคมศาสตร์ การพัฒนาทักษะการอ่านถูกฝังอยู่ในทุกระดับของหลักสูตรตั้งแต่ PYP ถึง DP เราจะยังเห็นตัวอย่างของการใช้วรรณกรรมเป็นเครื่องมือหลักในการจัดการเรียนการสอนและการประเมินวิชาภาษาแม่อีกด้วย
การนำเสนอกรณีศึกษาจากทั้ง 4 บริบทมีเป้าหมายเพื่อสะท้อนให้เห็นว่า Reading Across the Curriculum คือกลยุทธ์เชิงนโยบายและการบริหารจัดการโรงเรียนที่สามารถนำไปปรับใช้ในบริบทของสถานศึกษาไทยได้อย่างมีความหมาย
5. ผลที่คาดว่าจะได้รับ
ผู้บริหารสถานศึกษามีความเข้าใจเชิงระบบเกี่ยวกับ Reading Education และบทบาทของการอ่านรู้เรื่องต่อการเรียนรู้ของผู้เรียน
ผู้บริหารตระหนักถึงบทบาทของตนเองในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลงด้านการส่งเสริมการอ่าน และสามารถกำหนดนโยบายในระดับสถานศึกษาได้อย่างเป็นรูปธรรม
สถานศึกษามีกรอบแนวคิดในการบูรณาการ Reading Across the Curriculum ที่สามารถปรับใช้ได้ตามบริบท
เกิดเครือข่ายผู้นำสถานศึกษาที่ให้ความสำคัญกับการอ่านในฐานะนโยบายหลักของโรงเรียน
6. ผลลัพธ์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นตามแผนการดำเนินงาน
โครงการดำเนินการได้ตามแผนและระยะเวลาที่กำหนด โดยมีผู้บริหารสถานศึกษาเข้าร่วมตามกลุ่มเป้าหมาย
ผู้บริหารได้รับความเข้าใจเชิงนโยบายและภาพรวมเชิงระบบเกี่ยวกับ Reading Education, Reading Literacy และ Reading Across the Curriculum
ผู้บริหารเห็นบทบาทของตนเองอย่างชัดเจนในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลง (Change Leader) และสามารถนำแนวคิดจากการสัมมนาไปกำหนดทิศทางการพัฒนาการอ่านในระดับสถานศึกษาได้
สถานศึกษามีกรอบแนวคิดในการบูรณาการการอ่านเป็นฐานของการเรียนรู้ในทุกกลุ่มสาระ ไม่จำกัดเฉพาะรายวิชาภาษาไทย
เกิดเครือข่ายผู้บริหารสถานศึกษาที่ให้ความสำคัญกับการอ่านในฐานะนโยบายหลักของโรงเรียน และสามารถขยายผลแนวคิดจากโครงการสู่การปฏิบัติในสถานศึกษาได้จริง
0 ความคิดเห็น